Borstvoeding en tandjes: waarom bijten zelden het probleem is
Borstvoeding en tandjes.
Voor veel ouders voelt het als iets spannend. Alsof er ineens iets fundamenteels verandert. Tandjes betekenen waarschijnlijk bijten en dus pijn. En vaak ook twijfel: kan ik dit nog wel? Moet ik dit nog willen?
Toch is borstvoeding en tandjes zelden het probleem. Wat je wilt weten bespreek ik in deze blog.
Waarom tandjes zoveel spanning oproepen
In onze samenleving zijn we vooral vertrouwd met borstvoeding in de eerste maanden. De focus ligt daar op opstarten, aanleggen, voldoende melk en groei. Logisch. Maar zodra een baby ouder wordt, verschuift dit. En daar hebben we opvallend weinig beelden en kennis bij.
Langer dan drie maanden voeden voelt voor veel mensen al als ‘lang’. Een baby met tandjes aan de borst? Dat is in onze samenleving toch iets ongemakkelijks. Zelfs bij zorgverleners. Niet omdat ze niet weten dat langer voeden gezond en normaal is maar omdat ze er weinig praktische kennis van hebben.
Borstvoeding geven aan een ouder kind is echter een totaal andere ervaring dan voeden in de kraamtijd. Voor veel moeders juist lichter. Minder technisch. Meer ontspannen. Meer een samenwerking. Tandjes zijn hierbij geen belemmering.
Bijten als ontwikkeling
Wat veel ouders niet weten: oefenen met bijten begint vaak al vóórdat de eerste tandjes door zijn. Het is onderdeel van ontdekken. Van voelen wat een mond kan doen.
Maar een baby kan niet tegelijkertijd zuigen en bijten. Belangrijk detail: een baby drinkt aan de borst met de tong over de onderkaak heen. Dat is een unieke drinktechniek. Daardoor raken de ondertandjes de borst niet. Wil een baby bijten, dan moet hij eerst zijn tong terugtrekken. En dat moment is voelbaar.
Daarnaast zijn er momenten waarop bijten vaker voorkomt:
– tijdens het doorkomen van tandjes
– bij een verstopt neusje, waardoor drinken lastiger wordt
– wanneer een baby afgeleid raakt en rondkijkt
– wanneer een baby slaperig wordt en zijn houding verandert
Meestal pas aan het einde van de voeding, wanneer de honger al gestild is
Dat betekent dat bijten zelden ‘express’ is. Die kennis verandert alles. Want wie begrijpt wat er gebeurt, kan anticiperen in plaats van incasseren.
Praktisch omgaan met borstvoeding en tandjes
Heeft je baby neiging tot bijten? Leg tijdens het voeden je vrije hand op je borst, met je pink vlak bij de mondhoek van je baby. Voel je dat de tong zich terugtrekt, dan glijdt je vinger rustig tussen de kaakjes. Je tepel blijft veilig en de voeding kan zonder spanning doorgaan.
Taal speelt hierbij ook een grotere rol dan veel ouders denken. Zelfs jonge baby’s begrijpen meer dan we vaak aannemen. Zeg wat je wél wilt. “Zacht/ Los/ Open”
Probeer daarbij niet te roepen of te schrikken. Hoe lastig dat ook is. Een gil kan een heftige reactie geven of juist bijten uitlokken. Rustig en duidelijk werkt beter.
“Dit doet pijn, ik haal je er even af.”
Blijft een baby bijten en lijkt hij er plezier in te krijgen, dan helpt het om niet meteen verder te voeden. Koppel rustig af en wacht een paar minuten.
Zo leert een baby: bijten betekent stoppen met drinken.
Kijk naar het moment van bijten
Sommige baby’s bijten aan het begin van de voeding, als de melkstroom nog niet op gang is. Dan helpt het om daar bij te helpen. Rustig zitten. Ademhalen. Eventueel met de hand de eerste druppels op gang brengen.
Andere baby’s bijten juist aan het eind. Uit spel. Omdat ze klaar zijn. Of omdat ze sneller meer willen. In dat geval is sneller van borst wisselen vaak al voldoende.
Sommige baby’s bijten wanneer ze afgeleid raken. Ze willen kijken, maar de borst nog vasthouden. Drinken en kijken tegelijk lukt niet. Voeden op een rustige plek helpt. Maak oogcontact. Leg een hand op je baby. Zeg zachtjes wat je verwacht: “zachtjes maar”.
Als focus lastig is, kan een borstvoedingsketting of een ander speeltje helpen. Veel baby’s spelen daar graag mee terwijl ze liggen te drinken.
Maar er zijn ook genoeg baby’s die überhaupt nooit zullen bijten. En bedenk jij bent als moeder een van hun lievelingspersonen en ze willen je echt geen pijn doen.
Klemt je baby vaak de kaakjes?
Als je baby vaker klemt, ook zonder tandjes, is het zinvol om te laten meekijken naar het aanleggen en aanhappen. Soms speelt de voedingshouding en of spanning in het kaak- of nekgebied een rol, of is er sprake van beperkte bewegelijkheid, bijvoorbeeld door een tongriem of voorkeurshouding.
Als die spanning vermindert, verlopen voedingen vaak meteen relaxter.
Borstvoeding en tandjes vraagt om vertrouwen
Het ongemak rond borstvoeding en tandjes is heel begrijpelijk. We zien het weinig, simpelweg omdat veel ouders rond deze fase al gestopt zijn met borstvoeding geven. Er wordt weinig over gesproken. Daardoor missen zowel ouders als professionals voorbeelden van hoe borstvoeding eruitziet wanneer kindjes ouder wordend.
Maar borstvoeding stopt niet bij tandjes.
Het verandert, omdat je baby groeit. Naast borstvoeding komt vast voedsel in beeld en de dynamiek tussen jou en je kind verschuift mee. Jullie zijn in deze fase vaak al sterk op elkaar ingespeeld. Tandjes doorbreken dat niet zomaar.
En voelt het toch echt niet goed? Dan is dat een signaal om hulp in te schakelen. Niet omdat borstvoeding en tandjes niet samen zouden kunnen gaan, maar omdat goede begeleiding het verschil maakt tussen volhouden en ontspannen voeden.
